De batterij-revolutie in gebouwen: hoe garanderen we de brandveiligheid?
De “EDIH-EBE Deep Dive: batterijen en brandveiligheid” zoomde precies in op dat vraagstuk. Batterijen zijn immers overal, van elektrische voertuigen en thuisbatterijen tot grotere batterijparken. De brandveiligheid inzake batterijen is een belangrijk vraagstuk en eentje waarrond bezorgdheid ontstaat en groeit. Tijdens expert talks en demo’s bleek dat de grootste uitdaging niet zozeer de technologie is, maar wel het huidige gebrek aan eenduidige normen en praktische houvast. Een ambitieus COOCK+ project wil hier verandering in brengen. De ambitie is er om kennis over batterij- en brandveiligheid te bundelen in een ‘Kennisloket voor batterijen en brandveiligheid’ én om dit praktisch toepasbaar te maken voor bedrijven, overheden en hulpdiensten.
Ambitieus project
COOCK, of Collectief Onderzoek en Ontwikkeling en Collectieve Kennisverspreiding, is een subsidieregeling en programma van de Vlaamse Overheid, ondersteund door VLAIO, waarin onderzoeksorganisaties en bedrijven hun expertise bundelen en een consortium vormen rond specifieke innovaties. VITO, KU Leuven en AP Hogeschool vormen zo’n consortium en werken nauw samen met Agoria, FireForum en FLUX50 voor het ‘Kennisloket voor batterijen en brandveiligheid’, een driejarig COOCK+ project dat mikt op de creatie van hét centrale, onafhankelijke eerstelijnsaanspreekpunt in Vlaanderen voor zowel de aanbodzijde (fabrikanten, installateurs) als de vraagzijde (parking- en gebouwbeheerders, facility managers). Een antwoord bieden op prangende veiligheidsvragen uit de markt is daarbij dé drijfveer.
Duidelijke tweespalt
Als er één onmiskenbare boodschap te noteren viel uit de verschillende praktijkbijdragen, dan was het wel dat er gewerkt wordt aan twee snelheden. Enerzijds heb je de technologie die, zoals we allemaal weten, niet stil staat en waarbij de technologische upgrades en nieuwe ontwikkelingen sneller komen dan we ons konden voorstellen. Anderzijds heb je het officiële luik waarbij gezorgd moet worden voor een duidelijk kader met niet mis te verstane normen waarin deze nieuwe innovaties technologisch kunnen en mogen worden toegepast. En daar wringt het schoentje. Er is vandaag in België geen sluitende, gecentraliseerde wetgeving inzake de integratie van BESS en EV in parkings en andere gebouwen. Meer zelfs: “De verschillen tussen de (lokale) overheden/brandweerzones kunnen best groot zijn. Uiterst onvoorspelbaar dus voor de facility managers.”
“Op naar een duidelijke en gecentraliseerde wetgeving.”
De eerste verdedigingslinie
De (brand)veiligheid van de batterij begint bij de batterij zelf, al is de cruciale vraag niet “Hoe veilig is de batterij?” maar wel “Wat gebeurt er bij een incident?”.
Jeroen Büscher van VITO lichtte toe hoe geavanceerde Battery Management Systemen (BMS) een belangrijke rol (kunnen) spelen. Hij verwees naar een praktijkvoorbeeld van VITO zelf, met de BattSense-technologie. Dit systeem meet, monitort en beschermt de batterijtoestand continu op celniveau. “Sinds 2020 draait dit systeem incidentvrij in een grootschalige residentiële use case in Gent”, aldus Büscher. “Het bewijs dat slimme monitoring en tijdige foutdetectie risico’s proactief kunnen uitsluiten.”
Nieuwe aanpak
Bart Vanbever (Agoria) schetste de complexe dynamiek rond elektrische voertuigen in parkeergarages. Het wagenpark is de voorbije jaren sterk veranderd waardoor ook de risico’s in parkings aanzienlijk zijn geëvolueerd. Tegelijk blijft de huidige wetgeving voorlopig nog onvolledig en weinig concreet. Daar komt binnenkort verandering in. Vanbever: “Het ontwerp KB ‘elektrische voertuigen’ is klaar. Voluit gaat het om ‘de vastlegging van de maatregelen voor de preventie van brand en ontploffing waaraan parkings moeten voldoen om elektrische voertuigen te parkeren’. De publicatie gebeurt vermoedelijk eind dit jaar, met een inwerkingtreding is voorzien op 1 januari 2028.” Het ontwerp kiest bewust voor performantiële voorschriften in plaats van strikte, prescriptieve regels. “Dat is bijna onvermijdelijk, gezien enorme variatie aan bestaande parkeergebouwen”, aldus Vanbever.
Vooruitdenken nodig bij batterijopslag
BESS-projecten zullen in de komende jaren in hoeveelheid toenemen en dat maakt het des te interessanter. Posetron is sinds 2018 actief in de industriële energieopslag. Bestuurder Chris Dirx bevestigde de stellingen van voorgaande sprekers en de vermoedens van de aanwezigen dat er inderdaad geen éénduidige regelgeving bestaat en dat brandweerzones en verzekeringsmaatschappijen zich baseren op meerdere nationale en internationale bronnen. Facility Managers moeten de terminologie beheersen want er wordt scherp gekeken naar de REI-criteria van de opstellingsruimte: het draagvermogen (R), de vlamdichtheid (E) en de thermische isolatie (I). “Dé tip? Proactief een Digitaal Interventie Plan of DIP opstellen en indienen bij de lokale brandweerzone zodra er een BESS wordt geplaatst”, aldus Dirx. “Dit plan versnelt een doelgerichte hulpverlening bij calamiteiten ingrijpend.”
Houvast op komst
Batterijen en laadinfrastructuur zijn niet meer weg te denken uit de vastgoedprojecten van vandaag. De EDIH-EBE Deep Dive-sessie toonde aan dat de sector de handen ineenslaat om de uitdagingen beheersbaar te maken. De komst van het Kennisloket zal voor facility managers een welkome ondersteuning zijn, zeker totdat een eenduidig wettelijk kader klaar is. Voorlopig ligt de sleutel tot een veilige exploitatie in een multidisciplinaire aanpak: vroege betrokkenheid (plaatsing van batterijen of laadpleinen in een vroeg stadium afstemmen met de interne preventieadviseur, de verzekeraar en de brandweer), gelaagde detectie (niet alleen de klassieke rookmelders maar ook vroege gas-, warmte- of akoestische detectie), organisatorische verankering (bijvoorbeeld regelmatige inspecties op laadinfrastructuur en duidelijke interne richtlijnen voor het binnen opladen van lichte e-mobiliteit zoals e-steps en e-bikes).
Auteur: Tom Rampelbergh. Foto’s: VITO, Unsplash
