Weerbaarheid van kritieke entiteiten: komt mijn onderneming in aanmerking?
Wat is een " kritieke entiteit"?
Deze entiteiten zijn aanbieders van diensten die essentieel zijn voor het goed functioneren van onze samenleving, zoals energie, transport, gezondheid en banksector. Deze nieuwe wet markeert een belangrijke stap om kritieke infrastructuur beter te beschermen tegen natuurlijke, technologische of menselijke risico's.
Deze wetgeving situeert zich hoofdzakelijk in het domein van de preventie. Het gaat om de organisatie van het nemen van weerbaarheidsmaatregelen door de kritieke entiteit, en indien noodzakelijk beschermingsmaatregelen door de bevoegde overheden, teneinde elk voorval dat van aard is om een aanzienlijk verstorend effect te hebben op de verlening van essentiële diensten door de kritieke entiteit, te voorkomen of te verhinderen. In het geval een incident zich toch zou voordoen, poogt deze wetgeving de kritieke entiteiten de nodige tools te geven om zich hiertegen te beschermen.
Wie komt hiervoor in aanmerking?
Kritieke entiteiten spelen als verleners van essentiële diensten een onmisbare rol bij het in stand houden van vitale maatschappelijke functies of economische activiteiten op de interne markt, in een economie die in de Europese Unie in toenemende mate onderling afhankelijk is. De wet heeft als doel te waken over het behoud en de weerbaarheid van vitale functies zoals onder andere de productie en transport van energie, de vitale vervoersinfrastructuren en -systemen, het elektronische betalingsvervoer, de elektronische communicatie, de gezondheidsinstellingen of de faciliteiten die ervoor zorgen dat burgers over drinkwater beschikken. In een bijlage bij de wet worden de 11 betrokken sectoren genoemd, worden de bijbehorende deelsectoren nader omschreven en wordt aangegeven onder welke sectorale overheid zij vallen.
De kritieke entiteiten zullen verplicht worden risicobeoordelingen en weerbaarheidsplannen op te stellen, oefeningen te organiseren en incidenten te melden aan de bevoegde overheden. Ze zullen echter ook een intern noodplan moeten opstellen, als onderdeel van hun weerbaarheidsplan van de kritieke entiteit.
Risicobeoordelingen en fysieke beveiliging
De kritieke entiteit maakt een risicobeoordeling van alle relevante risico's die de levering van haar essentiële diensten kunnen verstoren binnen negen maanden na ontvangst van de kennisgeving als kritieke entiteit, en vervolgens telkens wanneer dat nodig is, en ten minste om de vier jaar.
Deze risicobeoordeling neemt relevante risico's in aanmerking die tot een incident zouden kunnen leiden, zoals natuurlijke en door de mens veroorzaakte risico's, met inbegrip van intersectorale of grensoverschrijdende risico's, ongevallen, natuurrampen, noodsituaties op het gebied van volksgezondheid, hybride dreigingen en andere antagonistische dreigingen, waaronder terroristische misdrijven.
Een nieuw plan…
Dit weerbaarheidsplan van de entiteit (WPE) wordt uitgewerkt met het oog op het voorkomen, beperken en neutraliseren van de risico's op verstoring van de werking of vernietiging, en haar weerbaarheid te waarborgen, door het op punt stellen van interne passende en evenredige technische, beveiligings- en organisatorische maatregelen.
Het WPE bevat weerbaarheidsmaatregelen die toegepast worden in functie van de risico's waaraan de entiteit kan worden blootgesteld, rekening houdend met de mogelijkheid tot wijzigende omstandigheden. Het bevat minstens een opsomming van weerbaarheidsmaatregelen, met inbegrip van maatregelen die nodig zijn om:
- te voorkomen dat incidenten zich voordoen;
- te zorgen voor adequate fysieke bescherming van de gebouwen en kritieke infrastructuur;
- de gevolgen van incidenten te bestrijden, te beperken en ertegen bestand te zijn;
- te herstellen van incidenten;
- te zorgen voor adequaat beheer van personeelsbeveiliging;
- het relevante personeel bewust te maken.
De kritieke entiteit organiseert oefeningen en actualiseert het WPE in functie van de lessen die getrokken worden uit deze oefeningen.
Richtsnoeren
In juli 2026 heeft de Europese Commissie haar richtsnoeren gepubliceerd voor de toepassing van de veerkrachtmaatregelen die worden vereist door de CER-richtlijn. Een afzonderlijk hoofdstuk is gewijd aan maatregelen inzake fysieke beveiliging.
Daarin wordt aanbevolen om mechanische beveiligingsmaatregelen te installeren om indringers af te schrikken en hun toegang te vertragen. De richtsnoeren verwijzen hierbij expliciet naar perimeterbewaking, inbraakdetectie, videobewaking, evenals de inspectie en het onderhoud van deze systemen.
Tot slot willen we erop wijzen dat een entiteit die niet voorkomt op de lijst van betrokken sectoren, niettemin te maken kan krijgen met contractuele vereisten die zijn vastgesteld door een opdrachtgever die zelf als kritieke entiteit wordt beschouwd.
ANPI – Nationale vereniging voor de bescherming tegen brand en diefstal
https://www.anpi.be - Contact : imc@anpi.be
Auteur: ANPI – Foto © Misjel Decleer / Port of Antwerp-Bruges