Politie van Aalst zet slimme camera's in om de veiligheid in de stad te verbeteren
Openbare veiligheid en orde als eerste prioriteit
Het Belgische politiesysteem functioneert op twee niveaus: federaal en lokaal. Politie Aalst, een van de 176 lokale zones, staat toegewijd ten dienste van de stad Aalst en de omliggende gemeenten, waaronder Baardegem, Erembodegem, Gijzegem, Herdersem, Hofstade, Meldert, Moorsel en Nieuwerkerken.
Onder leiding van hoofdcommissaris Jürgen Dhaene, die toezicht houdt op het lokale politiebeleid, en onder het gezag van burgemeester Christoph D’Haese zet Politie Aalst zich in voor het waarborgen van de openbare veiligheid en orde door te investeren in slimme stadsbewakingstechnologie.
Politie Aalst bestaat uit 350 medewerkers, waarvan 217 operationeel personeel. Een van de diensten die de politiezone levert, is het team voor technische ondersteuning.
Zij zijn onder andere verantwoordelijk voor de verwerking van camerabeelden en het camerabeheer. Met een team van 5 mensen ontwikkelen zij het camerabeleid voor de politiezone, plannen zij de inzet van cameramiddelen en ondersteunen zij collega’s bij het bekijken en verwerken van camerabeelden.
Aalst is een middelgrote stad met meer dan 90.000 inwoners. Dit brengt bepaalde uitdagingen met zich mee op het gebied van veiligheid. Een krachtig cameranetwerk helpt deze veiligheid te handhaven. Het ondersteunt collega's in het veld, versterkt zaken met bewijsmateriaal en automatiseert bepaalde processen.
In 2024 werden 6.887 misdrijven geregistreerd, 60.005 verkeersovertredingen en 64.026 gemeentelijke administratieve sancties, ook wel GAS-boetes genoemd. 1.361 van die geregistreerde misdrijven hadden betrekking op diefstal en afpersing.
“Investeren in een modern stadsbewakingssysteem is een investering in de veiligheid van onze inwoners, ondernemers en bezoekers. Het helpt ons niet alleen om incidenten sneller op te sporen en te reconstrueren, maar ook om preventief te werken en een veiligere openbare ruimte te creëren. Deze toegevoegde waarde op het gebied van beveiliging betekent dat deze investering zich op de lange termijn zeker terugverdient, zowel in termen van verhoogde veiligheid als een groter gevoel van veiligheid in onze stad” (Jürgen Dhaene, Hoofdcommissaris)
Modernisering van stadsbewakingssystemen
Vóór 2025 vertrouwde Politie Aalst op camerabewaking op 25 locaties, maar deze opzet was gefragmenteerd en werd om twee redenen steeds ontoereikender: verouderde technologie en veranderingen in het stadslandschap.
Ten eerste was de bestaande technologie niet langer state-of-the-art. Het systeem bestond uit camera's van verschillende merken. Het cameranetwerk bood geen 360°-beeld, maar bestond alleen uit vaste camera's met een vooraf bepaald gezichtsveld. Bovendien waren de nachtlenzen niet van voldoende kwaliteit en maakte overbelichting het moeilijk om bruikbare beelden te verkrijgen.
Ten tweede was het plan voor de cameralocaties extreem verouderd. Door veranderingen in het straatbeeld, zoals de herinrichting van pleinen, nieuwe terrassen voor restaurants en cafés of veranderingen in de verkeerscirculatie, waren de camera's niet langer ideaal gepositioneerd. Sommige hingen te hoog of waren door de veranderingen achter een standbeeld of gebouw terechtgekomen. Het nieuwe plan omvatte alle transformaties in het stadscentrum en voegde nieuwe locaties toe die camerabewaking vereisten. Tegenwoordig is het gehele stadscentrum in beeld op de bewakingskaart. Bovendien zorgt het nieuwe plan er ook voor dat pleinen in het stadscentrum nu volledig kunnen worden bewaakt, inclusief alle toegangspunten, en niet zoals voorheen slechts een deel ervan.
Verbeterde stadsbewaking met geavanceerde camera's
Omdat de Politie Aalst inzag dat het concept voor stadsbewaking dringend gemoderniseerd moest worden, schreef zij in september 2024 een openbare aanbesteding uit. TEIN Technology, een vertrouwde langetermijnpartner van de politie en Axis, kreeg de opdracht om een state-of-the-art bewakingsoplossing te implementeren met geavanceerde camera's en systemen. Vandaag de dag zijn 54 locaties uitgerust met uitgebreide 360°-camera's, waaronder 28 PTZ-camera's, wat neerkomt op een indrukwekkend totaal van 244 lenzen. Deze investering in geavanceerde stadsbewaking verbetert hun operationele capaciteiten aanzienlijk, waardoor de overgang wordt gemaakt van handmatige, reactieve monitoring naar een proactief, goed gepland bewakingsnetwerk dat een groot deel van het stadscentrum bestrijkt.
Hoofdcommissaris Jürgen Dhaene: "Met de uitbreiding van ons cameranetwerk beschikken we nu over moderne, krachtige camera's die het hele stadscentrum bestrijken. Dit betekent dat onze diensten sneller en effectiever kunnen reageren wanneer zich incidenten voordoen. Camera's hebben ook een afschrikkend effect: wie weet dat hij in de gaten wordt gehouden, zal twee keer nadenken voordat hij overgaat tot vandalisme, diefstal of geweld."
Strategische inzet van camera's en datagestuurde inzichten
Het nieuwe veiligheidsconcept onderstreept het streven van Politie Aalst naar een datagestuurde strategie. Onder leiding van Wim Van Wijmeersch, hoofd van het Technisch Ondersteuningsteam, werd de inzet van de camera's zorgvuldig gepland. Elk apparaat werd strategisch geselecteerd voor een specifieke functie en een precieze locatie, waardoor een dicht, overlappend netwerk in het hele stadscentrum ontstond dat een robuust veiligheidsnet vormt. Zijn team positioneert camera's strategisch aan de hand van het pixel-dichtheidsmodel, detecteren, observeren, herkennen en identificeren (samengevat als DORI), op elk cruciaal toegangspunt om een uitgebreid stedelijk bewakingsnetwerk zonder hiaten te bieden.
- Detecteren: begrijpen wat er gebeurt, ondersteund door 244 lenzen die bij een incident rechtstreeks naar de meldkamer uitzenden.
- Observeren: Houd de activiteiten op de plaats delict in de gaten.
- Herkennen: Lever betrouwbare informatie zodat het interventieteam in het veld incidenten snel kan identificeren en, indien van toepassing, verdachten kan herkennen.
- Identificeren: Gebruik PTZ-camera's om in te zoomen en fijne details te bevestigen, zoals verdachten of kentekenplaten.
Deze aanpak zorgt voor een uitgebreide dekking, met name op centrale pleinen en drukbezochte locaties, waar camera’s strategisch zijn geplaatst op elke hoek of bij potentiële in- en uitgangen. Om topprestaties te garanderen, wordt het systeem voortdurend geëvalueerd en geoptimaliseerd door het team van Wim.
De veiligheid van burgers vergroten met flexibele technologie
Het bestaande stadsbewakingssysteem is niet statisch, maar wordt voortdurend geëvalueerd en aangepast aan de lopende stedelijke ontwikkelingen: wanneer een locatie als problematisch wordt aangemerkt, worden eerst een of twee tijdelijke camera’s ingezet. Als hun effectiviteit bewezen is, worden ze vervolgens vervangen door een permanente installatie. Als het probleem tijdelijk is, wordt er geen vaste paal met een camera geïnstalleerd. Deze flexibele aanpak richt zich op typische hotspots zoals markten, openbare pleinen en het treinstation, en pakt vooral overlast en wangedrag aan in plaats van alleen vandalisme.
Toen bijvoorbeeld enige tijd geleden de toeristische activiteiten op het centrale plein toenamen, veranderden ook de omstandigheden voor de plaatsing van camera's. Nu moeten camera's anders worden gepositioneerd om de activiteiten te kunnen bestrijken, ondanks de indeling van de restaurants en de parasols. Wim benadrukt de transformatieve impact van de PTZ-camera's op de stedelijke veiligheid: "Ze bieden een 'helikopterview', waardoor we over voldoende gegevens en een uitgebreid inzicht in situaties beschikken, wat ons werk in de meldkamer ondersteunt. Real-time informatie helpt het interventieteam in de stad enorm. Elke extra informatie die we kunnen verstrekken, is van onschatbare waarde voor hen.”
Hoewel vaste camera's nog steeds een cruciale rol spelen in het stadsbewakingsplan van Aalst, bieden de PTZ's een ongeëvenaarde flexibiliteit.
Bij de installaties wordt nu voorrang gegeven aan openbare gebouwen of speciale pylonen, met een speciale overeenkomst voor montage op het dak van het treinstation, waarbij privé-eigendommen waar mogelijk worden vermeden. Wim en zijn team volgen de stedelijke ontwikkelingen op de voet om toekomstige hotspots en de behoefte aan beveiligingsinstallaties te identificeren. Deze nieuwe hotspots kunnen voortkomen uit feedback van andere afdelingen, collega's of stadsdiensten, of als gevolg van stedelijke ontwikkeling.
Dubbel doel: verbetering van de stedelijke veiligheid en bestrijding van het storten van afval
Om de investering in het cameranetwerk ten volle te benutten, vervult de camera-infrastructuur naast het bieden van robuuste veiligheids- en beveiligingsmonitoring nog een andere cruciale functie. De netwerkcamera's worden bovendien gebruikt voor het observeren van rondhangen en het storten van afval.
Veiligheid en beveiliging: proactieve respons op incidenten
De eigen meldkamer van de Politie Aalst, een van de slechts twee in Oost-Vlaanderen, is 24/7 operationeel in samenwerking met de interventiedienst. De meldkamer wordt bemand door twee medewerkers (drie tijdens grote evenementen zoals het carnaval) en verwerkt zowel Europese noodoproepen (112, doorgeschakeld vanuit de provinciale meldkamer) als directe lokale oproepen. Dit centrale knooppunt coördineert de teams in het veld, verzorgt de radiocommunicatie en ondersteunt politieoperaties met essentiële informatie uit politiesystemen en databases.
Wanneer zich een incident voordoet, is het proces gestroomlijnd:
- De crisisruimte bekijkt livebeelden van het uitgebreide cameranetwerk in de hele stad.
- Bij een alarm ziet het team onmiddellijk de live videobeelden via het Genetec-videobeheerplatform.
- De situatie wordt beoordeeld en verdachten kunnen via het cameranetwerk worden gevolgd. Interventieteams worden ingezet en in realtime via de radio begeleid, waarbij ze op de hoogte worden gehouden van de bewegingen van de verdachte.
- Na een incident identificeert het team personen, controleert het op achtergelaten bewijsmateriaal en verstrekt het nauwkeurige beschrijvingen en locaties van bewijsmateriaal aan onderzoekers. Deze verzamelde gegevens worden vervolgens indien nodig gedeeld met het federale systeem. Uitgebreid visueel bewijsmateriaal zorgt ervoor dat verdachten direct kunnen worden geconfronteerd met onweerlegbaar bewijs, waardoor het werk van de politie aanzienlijk eenvoudiger en effectiever wordt.
De meldkamer draagt ook aanzienlijk bij aan de veiligheid van agenten en de responstijden, door realtime informatie te verstrekken en interventieteams over het hele gebied aan te sturen. Grote monitoren zijn essentieel voor deze snelle respons en betere coördinatie, wat de onschatbare rol van het nieuwe stadsbewakingssysteem onderstreept.
Uitdagingen aanpakken: rondhangen en het storten van afval
Het nieuwe camerasysteem pakt specifieke overlast in de gemeenschap aan. Rondhangen en het illegaal storten van afval in de buurt van woonwijken, wat vaak tot veel klachten van burgers leidt, worden nu effectief aangepakt. Dankzij de mogelijkheid om personen of voertuigen via kentekenplaten te volgen, kunnen overtreders worden geïdentificeerd en beboet, ondersteund door onweerlegbaar visueel bewijs.
Het vertrouwen van het publiek behouden: gegevensbescherming en naleving van de AVG
Een hoeksteen van de inzet van camera's door Politie Aalst is een onwrikbaar engagement voor gegevensbescherming en het vertrouwen van het publiek. Het volledige systeem is volledig GDPR-conform, waarbij elke afzonderlijke camera-installatie is goedgekeurd door de functionaris voor gegevensbescherming (DPO).
Er is verplichte bewegwijzering aangebracht en alle camera's zijn zorgvuldig geregistreerd. Deze aanpak wordt toegepast bij elke nieuwe installatie voor stadsbewaking, of het nu gaat om een flexibele of vaste installatie. Hoewel de wettelijke bewaartermijn voor beeldmateriaal 365 dagen is, bewaart Politie Aalst gegevens doorgaans 30 dagen, tenzij een verlenging nodig is voor een lopend onderzoek. De toegang tot beeldmateriaal is strikt beperkt en alleen toegestaan ter plaatse binnen het politiebureau. Dit zorgt ervoor dat bijvoorbeeld onderzoeker A geen toegang heeft tot beeldmateriaal dat betrekking heeft op de zaken van onderzoeker B. De bestanden verlaten het gebouw nooit en kunnen alleen in een beveiligde omgeving worden bekeken. Daarnaast is er een protocol dat naam, datum en de geselecteerde informatie documenteert.
Praktische impact van stadsbewaking en verder
De nauwe samenwerking met de spoorwegpolitie en andere politiezones illustreert de impact van het systeem.
Na een steekpartij in een naburig politiedistrict ontving Politie Aalst de informatie dat de daders in de trein naar Aalst zaten. Dankzij de camera's op het stationsplein konden agenten de daders identificeren en ervoor zorgen dat ze konden worden aangehouden.
Politie Aalst blijft haar intelligente stadsbewakingsnetwerk uitbreiden. In 2026 zullen twee extra bruggen worden uitgerust met geavanceerde 360°-camera's, waardoor de mogelijkheden voor veiligheidsbeheer in de hele zone verder worden verbeterd. De investering in Axis-oplossingen heeft Politie Aalst in staat gesteld een veiligere, ordelijkere omgeving voor haar burgers te creëren, ondersteund door robuuste technologie en een toewijding aan privacy.
Bron en foto's: Axis Communications
